Bente Langhol

Ja, så hadde visst stafettpinnen kummi åt mæ, eller som Hilde Mari sa: piin. (Det har visst jæ aldri sagt, trur jæ, så jæ er full litt finere i orda jæ, da.) Fekk lettere panikk da jæ fekk melding tå a Marit om at ho hadde utfordre mæ. Mæ – gamle kjerringa! Hø i alle daer skulle jæ skrive om? Det vett jæ nesten itte ennå, men jæ løvvan Håvard at jæ skulle prøve å få tell nå inna måndan. Så da får vi sjø høss det blir. (Det skulle ha vurri nån tegn før vokala våres på datan, tykjer jæ…)
Jæ visste så vidt hø utfordringa gjekk ut på. Sjøl sitt jæ ved dataen hele dagen og prøver å hølde styr på kunda åt Coop Tesam, eller Samvirkelaget som det hetter her. I tellegg fører jæ regnskap før 1 bedrift og 4 føreninger . Da har jæ liksom fått dosa mi med data så det er sjella jæ er inne på nettet når jæ kjem hem att, untatt da jæ lytt. Men da jæ fekk utfordringa så løtte jæ jo inn å sjø hø de are hadde skrivvi, og da fekk jæ prestasjonsangst øssø. Alle hadde skrivvi så mye bra! Førresten så førde jæ me på adventskalenderen åt 2425 i fjor…. (Håper på oppfølger…)Så jæ har da sitt på litt anne enn bare tal.

Kan da ta litt om mæ sjøl; jæ er født i Tigerstan, men fløtte åt Jøddar’n som 4-åring. Kjem faktisk i høg dagen jæ fløtte hit! Jæ har prøvd å fortrenge at jæ liksom er byjente, for de har jæ aldri vurri i huvvu og sjela; der har jæ vurri jøddøl! Gjekk på barneskula her og har bare gode minner derifrå. Det var framhaldskule øssø på den tida. Og dissa ”vaksine” damen hadde vi enormt respekt før! Torde nesten itte glåme på dem en gang. Vi hadde det full i grunn litt før gødt, ve? 70 elever, alle kjente alle i trygge omgivelser. Så fløtte jæ åt Oslo att og gjekk 2 år på Hersleb Ungdomsskule, 380 elever. Litt tå en overgang! Frå 8 elever i klassa tel 27 som gjorde som dem ville. Første året satt jæ med store øger og bare glåmte; at de torde! Vi som nesten itte torde kviskre åt enan en gang på skula jæ kom frå.
Og så prøvde jæ å knote; de var liksom itte løv å prate dialekt først på 70-talet. Det lyktes visst itte no særlig før jæ vart tajin før å vara svenske. Det var omtrent det værste dem kunne ha kaldt mæ. Jæ førtalde dem høgt ø tydelig hø jæ tykte om de og at de var jæ i hvert fall itte! Sia vart jæ itte erte no særlig før dialtekta …

Etter det så har jæ hilli på dialekta mi, forstår dem mæ itte så får det varra dems problem, har jæ tenkt. Så det er itte få ganger dem jæ har prata mæ har sitt ut som store spørsmålstegn; HVA?
Cindy og jæ var i Oslo på kurs før non år sia. Fyrri vi tok bussen opp att skulle vi kjøpe med øss neste. Vi gjekk inn på et konditori nirri Karl Johan og Cindy førlangte to slekke med mysmør på! Dama bak disken – som så lettere sjokkert ut - løtte da full forså at vi mente 2 rundstykker med brunost?!

I 1978 fløtte jæ åt Skøra ø har pendle denna vegen milla Skøra og Bygda i 32, snart 33 år. Tør itte tenkje på hø mange mil og timer det blir… Her blir jæ full resten tå livet førhåpentligvis, skal klore fast mæ så lenge jæ døg – tross iherdige førsøk tå politikera før å få øss bort herifrå.

Ja, dialekta vår. Den blir mer og mer borte, tykjer jæ. No når unga blir i Bygda frå dem er 6 år så blir a borte enda tidliare. Det er snart ingen aen enn den eldre garde (slekke som mæ) som prater Trysil-dialekt. Kan da full førstå at den blir utvatne, blir påvirke tå TV og innfløtte lærere. Hørrer på ungdommen som er innom senteret hørr dag og de snakker jo så fint! Null dialekt, en førm for bokmål eller? Sjøl i Oslo er det ulike dialekter, hell hø vi skal kalle det. Er ungdommen redd for å vise hørt dem kjem i frå? Er dem skamfulle tå å varra tryslinger?
Tykjer Jarl Andre hadde et gørbra ordtak; Har’n glømt høkken han er eller hørra han kjem i frå – ja da har’n taft. Nåe tå det beste jæ har lissi på lenge!

Sjøl er jæ stolt tå å varra Jøddøl, frå den peneste dal’n i hele verda me verdas beste følkslag! Som a Elisabeth seer når kollega itte begrip høss ho kan kjøre all denna lea; høffer itte fløtte åt Bygda. Jæ ofrer ganske mye før å bo pent!!! Og dialekta skar jæ hølle på så lenge jæ levver. Hørrer de no anne når de prater med mæ får de slø mæ i huvvu med no hardt! Har nok kanskje slift tå mæ nåe tå det bredeste, gubben prater nok mer dialekt enn det jæ gjør. Så det hender jæ blir rette på… Før eksempel hetter det fjørhønna og itte tiur! Gøørot og itte gullrot. Typpbær og itte tyttebær. Så det så! Er det forresten nåen som vett hø nøbrøtt er for nå? Et ord itte jæ har hørt fyrri jæ kom hit oppi.

Takk før mæ, det vart det det vart. Stafettpiin (!) sender jæ videre åt en jæ tykjer er en verdig ljøddøl, sjøl om han itte har bodd her og tel trøss før at han har vuksi opp Bygda (sir itte ut tel å ha taji nevneverdig skade tå det hell): Per Jørgen Høye.

Ha fortsatt en fin høst og fortsatt lykke tel med jakta før de som har den vannan. Og tel dekk are –God jaktfri.

03.10.10 Bente Langhol